کابینت پی وی سی PVC

پی وی سی نوعی پلاستیک فشرده و مقاوم است که مهم‌ترین ویژگی‌اش مقاومت کامل در برابر آب است. همین یک ویژگی، آن را در بخش‌هایی از آشپزخانه و سرویس بهداشتی که دائما با رطوبت درگیرند، به انتخابی تقریبا بی‌رقیب تبدیل کرده است.

اما این متریال، جایگزین کابینت آشپزخانه نیست. کاربرد درست آن هدفمند و در نقاط مشخصی است، نه در کل آشپزخانه. در این صفحه دقیقا توضیح می‌دهیم کجا پی وی سی الزامی است، کجا هزینه اضافه است، و چه تفاوتی با روکش پی وی سی دارد.

کابینت پی وی سی چیست؟

کابینت پی وی سی از ورق پلیمر پلاستیکی فشرده ساخته می‌شود که با دستگاه‌های تخصصی تولید می‌شود. ساختار این ورق به شکل فوم با سلول‌های بسته است، یعنی حباب‌های ریز هوا در دل ورق محبوس شده‌اند و هیچ مسیر بازی به بیرون ندارند.

همین ساختار، دو خاصیت اصلی این متریال را توضیح می‌دهد. اول اینکه وزنش سبک است، چون بخشی از حجم ورق را هوا تشکیل می‌دهد. دوم اینکه آب نمی‌تواند به داخل آن نفوذ کند، چون سلول‌ها به هم راه ندارند.

برخلاف ام دی اف و چوب که ساختار الیافی دارند و آب را جذب می‌کنند، پی وی سی اصلا مسیری برای جذب آب ندارد. به همین دلیل نه باد می‌کند، نه می‌پوسد و نه کپک می‌زند.

تفاوت کابینت پی وی سی با روکش پی وی سی

این نکته را قبل از هر چیز دیگری بدانید، چون بیشترین سوءتفاهم بازار در همین‌جاست.

کابینت پی وی سی یعنی کل ورق از پلاستیک فشرده ساخته شده و اصلا مغزی چوبی ندارد. این همان چیزی است که در این صفحه درباره‌اش صحبت می‌کنیم.

کابینت با روکش پی وی سی یعنی مغزی ام دی اف است و فقط لایه بیرونی از جنس پی وی سی است. این همان کابینت ممبران یا کابینت وکیوم است که با فرآیند وکیوم ساخته می‌شود.

تفاوت عملی این دو در نقاط ضعف است. در کابینت روکش پی وی سی، اگر لبه‌ها نوارکاری نشده باشند یا روکش خراش بردارد، آب به مغزی ام دی اف می‌رسد و کار تمام است. در کابینت تمام پی وی سی، حتی اگر ورق را از وسط ببرید، سطح برش هم در برابر آب مقاوم است چون تمام ضخامت ورق یک جنس دارد.

مشخصات فنی کابینت پی وی سی

کجا کابینت پی وی سی الزامی است؟

از نظر فنی می‌توان کل کابینت آشپزخانه را از پی وی سی ساخت، اما این کار در بیشتر پروژه‌ها توجیه اقتصادی ندارد. کاربرد درست این متریال هدفمند است.

یونیت زیر سینک ظرف‌شویی

مهم‌ترین کاربرد این متریال و جایی که واقعا فرق ایجاد می‌کند.

نشتی زیر سینک معمولا آرام و بی‌سروصداست. یک اتصال شل یا درزگیر فرسوده، ماه‌ها بدون اینکه متوجه شوید کف یونیت را خیس نگه می‌دارد. در یونیت ام دی اف، نتیجه این است که کف کابینت باد می‌کند، بافت داخلی می‌پوسد و بوی نم در آشپزخانه پخش می‌شود.

بدتر از آن، رطوبت در همان نقطه متوقف نمی‌ماند. به مرور به یونیت‌های مجاور نفوذ می‌کند و دامنه خرابی گسترش پیدا می‌کند. یک یونیت پی وی سی زیر سینک، جلوی این زنجیره را از همان نقطه شروع می‌گیرد.

کابینت اطراف ماشین ظرف‌شویی و لباس‌شویی

هر جایی که لوله آب یا شیلنگ تخلیه دارد، همان ریسک زیر سینک را دارد. توصیه ما این است که یونیت‌های در بر گیرنده ماشین ظرف‌شویی و لباس‌شویی و همچنین فضای لاندری، از پی وی سی اجرا شوند.

حمام، سرویس بهداشتی و زیر روشویی

اینجا تفاوت مهمی با آشپزخانه وجود دارد. در آشپزخانه معمولا فقط یونیت را از پی وی سی می‌سازند و درب می‌تواند متریال دیگری باشد.

در حمام و سرویس بهداشتی، به دلیل رطوبت دائمی هوا و پاشش مستقیم آب، کل کابینت شامل درب‌ها هم باید از پی وی سی باشد تا واقعا ضد آب عمل کند. اجرای درب ام دی اف در این فضا، هر چقدر هم روکش خوبی داشته باشد، به مرور جواب نمی‌دهد.

مزیت دیگر پی وی سی در این فضا، بهداشتی بودن آن است. سطح آن را می‌توان با انواع شوینده و ضدعفونی‌کننده استاندارد شست‌وشو داد بدون اینکه آسیب ببیند.

مناطق پرشرجی و فضاهای پررطوبت

اگر در شمال کشور یا مناطق ساحلی زندگی می‌کنید، رطوبت هوا به تنهایی برای آسیب زدن به یونیت ام دی اف کافی است، حتی بدون هیچ نشتی.

در این شرایط، اجرای کل یونیت کابینت از پی وی سی توجیه دارد. همین موضوع درباره کابینت‌های استخر، سونا و فضاهای مشابه هم صدق می‌کند.

کجا پی وی سی نزنیم

این بخش به اندازه بخش قبلی مهم است، چون از هزینه بی‌مورد جلوگیری می‌کند.

کابینت‌های دیواری. احتمال تماس این یونیت‌ها با آب تقریبا صفر است. هزینه کردن برای پی وی سی در ارتفاع، منطقی نیست و همان بودجه در جای دیگری بازده بهتری دارد.

یونیت‌های زمینی دور از منابع آب. یونیت‌هایی که کنار سینک یا ماشین ظرف‌شویی نیستند، با ام دی اف ساده هم به خوبی کار می‌کنند.

نمای بیرونی و درب‌های آشپزخانه. پی وی سی قابلیت حکاکی و ابزارخوری ندارد و از نظر تنوع رنگ هم محدود است. برای بخش‌های قابل رویت، درب ممبران، هایگلاس یا چوب طبیعی گزینه‌های به مراتب بهتری هستند.

نزدیک اجاق و فر. پی وی سی در برابر حرارت مداوم تغییر شکل می‌دهد. در این ناحیه، متریال دیگری انتخاب کنید یا حتما محافظ حرارتی نصب کنید.

سبک کلاسیک و نئوکلاسیک. پی وی سی فقط در بخش‌های پنهان این سبک‌ها قابل استفاده است. برای نمای بیرونی کلاسیک و نئوکلاسیک، به متریالی نیاز دارید که قابلیت حکاکی داشته باشد.

مزایای کابینت پی وی سی

• مقاومت کامل در برابر آب. برخلاف روکش‌ها که فقط سطح را محافظت می‌کنند، اینجا کل ضخامت ورق ضد آب است.
• قابلیت شست‌وشوی کامل. انواع مواد شوینده، شیمیایی و ضدعفونی‌کننده استاندارد هیچ اثر منفی روی سطح آن ندارند.
• مقاومت در برابر حشرات. سوسک و حشرات معمولا در چوب و مشتقات آن لانه می‌کنند. پی وی سی این بستر را فراهم نمی‌کند.
• عدم رشد کپک و قارچ. چون رطوبت جذب نمی‌شود، شرایط رشد کپک به وجود نمی‌آید.
• وزن سبک. فشار کمتری به دیوار و پیچ‌های نگهدارنده وارد می‌کند.
• نصب و حمل آسان. وزن کم و مقاومت در برابر ضربه سطحی، جابجایی و نصب را ساده‌تر می‌کند.
• نگهداری بسیار ساده. برخلاف چوب و ام دی اف، نه به آب‌بندی نیاز دارد و نه به مراقبت خاص.
• خودخاموش‌شونده بودن. پی وی سی به دلیل ترکیب شیمیایی‌اش شعله را به راحتی گسترش نمی‌دهد، که در فضایی مثل آشپزخانه نکته قابل توجهی است.

معایب کابینت پی وی سی

• هزینه بالاتر یونیت. فرآیند تولید به دستگاه‌های صنعتی پیشرفته نیاز دارد و همین باعث می‌شود قیمت یونیت پی وی سی از یونیت ام دی اف بالاتر باشد.
• تنوع رنگ و طرح محدود. بیشتر ورق‌های یونیت به رنگ سفید تولید می‌شوند. تنوع رنگ فقط در ورق‌های مخصوص کابینت حمامی و صفحه پیشخوان دیده می‌شود.
• عدم امکان حکاکی. ابزارخوری و حکاکی روی این ورق ممکن نیست، پس برای نمای کلاسیک قابل استفاده نیست.
• حساسیت به حرارت مداوم. مهم‌ترین ضعف واقعی این متریال که در بخش بعدی توضیحش می‌دهیم.
• نرم‌تر بودن سطح نسبت به ام دی اف. در برابر فشار موضعی و اجسام سنگین، احتمال فرورفتگی سطحی بیشتر است.
• تجزیه‌ناپذیری. پلاستیک در طبیعت تجزیه نمی‌شود. پی وی سی از نظر فنی قابل بازیافت صنعتی است، اما زیرساخت بازیافت آن در ایران محدود است.

مقاومت پی وی سی در برابر حرارت

این بخش را جداگانه آورده‌ایم چون در منابع مختلف اطلاعات متناقضی درباره‌اش دیده می‌شود.

واقعیت این است که پی وی سی دو رفتار متفاوت در برابر حرارت دارد و خلط کردن این دو باعث سردرگمی می‌شود.

در برابر شعله مستقیم و آتش، پی وی سی نسبتا خوب عمل می‌کند و شعله را به راحتی گسترش نمی‌دهد.

در برابر حرارت مداوم و متوسط، ضعیف است. قرارگیری طولانی‌مدت در مجاورت اجاق گاز، فر یا بخار داغ، به مرور باعث نرم شدن و تغییر شکل ورق می‌شود. این آسیب هم برگشت‌ناپذیر است.

نتیجه عملی: پی وی سی برای مقابله با آب عالی است و برای مقابله با حرارت مناسب نیست. در یونیت زیر اجاق و فر، یا از متریال دیگری استفاده کنید یا حتما لایه محافظ حرارتی نصب شود.

تفاوت PVC و UPVC

این دو نام شبیه هم هستند اما دو کاربرد متفاوت دارند.

PVC پلیمری با انعطاف نسبی است. البته انعطاف در اینجا به معنای خم شدن نیست، بلکه یعنی در برابر ضربه کمی جا می‌دهد و نمی‌شکند.

UPVC یا پی وی سی بدون نرم‌کننده، ورقی خشک‌تر و سفت‌تر است. به همین دلیل استحکام سازه‌ای و ثبات ابعادی بیشتری دارد و در برابر تغییر شکل مقاوم‌تر است. اما همین سفتی باعث می‌شود در برابر ضربه شدید شکننده‌تر باشد.

به همین دلیل UPVC بیشتر در تولید درب و پنجره کاربرد دارد، جایی که استحکام و ثبات ابعادی مهم‌تر از انعطاف است. برای یونیت کابینت، PVC معمولی گزینه مناسب‌تری است.

هر دو در برابر آب، مواد شیمیایی، اکسیداسیون و نور خورشید مقاومت بالایی دارند و تفاوت اصلی‌شان در همین میزان سفتی و کاربرد نهایی است.

مقایسه پی وی سی با سایر متریال یونیت

برای مقایسه کامل‌تر متریال‌ها، جنس کابینت آشپزخانه و انواع کابینت آشپزخانه را ببینید.

مدل‌ها و رنگ‌بندی کابینت پی وی سی

باید صادق باشیم: تنوع رنگ و مدل این متریال به اندازه کابینت ام دی اف و ممبران نیست و انتظار بیش از حد از آن نداشته باشید.

ورق‌های مخصوص یونیت، عمدتا سفید تولید می‌شوند. چون این بخش دیده نمی‌شود، محدودیت رنگ عملا مشکلی ایجاد نمی‌کند.

تنوع واقعی در ورق‌های مخصوص کابینت حمامی و سرویس بهداشتی دیده می‌شود، جایی که کل کابینت از پی وی سی است و نمای بیرونی هم اهمیت دارد. در این دسته، روکش رنگی روی یک طرف ورق اجرا می‌شود و مدل‌های زیر رایج‌ترین انتخاب‌ها هستند:

• مدل ساده و سفید. پرکاربردترین گزینه، مناسب فضاهای مینیمال و بهداشتی
• مدل طرح سنگ. برای هماهنگی با سنگ کف یا صفحه روشویی
• مدل طرح چوب. برای فضایی گرم‌تر بدون ریسک رطوبت
• مدل‌های رنگی. در طیف محدود اما رو به گسترش

با پیشرفت دستگاه‌های تولید، تنوع رنگ و طرح این متریال نسبت به گذشته بیشتر شده و انتخاب‌های امروز از چند سال پیش گسترده‌تر است.

صفحه کابینت پی وی سی

صفحات پی وی سی با ضخامت حدود سی میلی‌متر به عنوان صفحه پیشخوان هم استفاده می‌شوند و بیشتر در مدل‌های طرح سنگ و طرح چوب عرضه می‌شوند.

مزیت اصلی این گزینه، مقاومت کامل در برابر آب است که آن را برای اطراف سینک بسیار مناسب می‌کند. از نظر هزینه هم به مراتب اقتصادی‌تر از سنگ طبیعی و مصنوعی تمام می‌شود.

اما دو محدودیت دارد که باید بدانید. اول اینکه در برابر حرارت مستقیم مقاوم نیست، پس هرگز قابلمه داغ را روی آن نگذارید. دوم اینکه در برابر برش مستقیم چاقو آسیب می‌بیند و حتما به تخته برش نیاز دارید.

به همین دلیل، صفحه پی وی سی انتخاب مناسبی برای آشپزخانه‌های کم‌مصرف، فضاهای موقت، آشپزخانه دوم یا واحدهای اجاره‌ای است. برای آشپزخانه اصلی با استفاده روزمره سنگین، سنگ طبیعی یا مصنوعی عملکرد بهتری دارد.

نگهداری از کابینت پی وی سی

نگهداری این متریال از همه گزینه‌های دیگر ساده‌تر است، اما چند نکته دارد:

• برای تمیز کردن، آب و شوینده ملایم کاملا کافی است و می‌توانید سطح را کاملا خیس کنید
• برای فضاهای بهداشتی می‌توانید از ضدعفونی‌کننده استاندارد هم استفاده کنید
• از پد ساینده و سیم ظرف‌شویی پرهیز کنید، چون سطح پی وی سی نرم‌تر از ام دی اف است و خط می‌افتد
• اجسام داغ را مستقیم روی سطح نگذارید
• در یونیت زیر سینک، لوله‌ها را هر چند ماه یک بار چک کنید. یونیت پی وی سی آسیب نمی‌بیند اما نشتی می‌تواند به کف و دیوار برسد
• وزن سنگین را روی طبقات پخش کنید، چون ورق پی وی سی در برابر فشار متمرکز و طولانی‌مدت ممکن است کمی جا بدهد

چگونه کابینت پی وی سی باکیفیت را تشخیص دهیم؟

• لبه برش ورق را نگاه کنید. ساختار باید یکدست و ریزسلول باشد. حباب‌های درشت و نامنظم، نشانه ورق کم‌چگالی و بی‌کیفیت است.
• ورق را در دست بسنجید. ورق بیش از حد سبک معمولا چگالی پایینی دارد و پیچ در آن خوب نمی‌گیرد.
• پیچ‌گیری را تست کنید. از سازنده بخواهید روی یک نمونه پیچ ببندد. اگر پیچ به راحتی هرز شد، ورق برای یونیت مناسب نیست.
• ضخامت واقعی را اندازه بگیرید. ورق یونیت باید حداقل حدود پانزده میلی‌متر باشد.
• درباره برند و مبدا ورق بپرسید. تفاوت کیفیت میان ورق‌های موجود در بازار قابل توجه است.
• رنگ سطح را بررسی کنید. ورق سفید باکیفیت، سفید یکدست است. تناژ زرد یا خاکستری معمولا نشانه مواد اولیه بازیافتی نامرغوب است.

سوالات متداول

آیا باید کل کابینت آشپزخانه را از پی وی سی بسازم؟

معمولا نه. رویکرد منطقی این است که یونیت‌های پرتماس با آب، یعنی زیر سینک و اطراف ماشین ظرف‌شویی و لباس‌شویی، از پی وی سی باشند و بقیه از ام دی اف. مگر اینکه در منطقه‌ای با رطوبت هوای بالا زندگی کنید.

کابینت پی وی سی با ام دی اف روکش پی وی سی چه فرقی دارد؟

در اولی کل ورق پلاستیک فشرده است. در دومی مغزی ام دی اف است و فقط لایه بیرونی پی وی سی. اولی از هر جهت ضد آب است، دومی فقط تا زمانی که روکش سالم باشد.

آیا کابینت پی وی سی در برابر حرارت مقاوم است؟

در برابر شعله مستقیم نسبتا خوب عمل می‌کند اما در برابر حرارت مداوم تغییر شکل می‌دهد. در مجاورت اجاق و فر حتما محافظ حرارتی نصب کنید.

آیا می‌توان روی کابینت پی وی سی حکاکی و منبت اجرا کرد؟

خیر. این ورق قابلیت ابزارخوری ندارد، بنابراین برای نمای کلاسیک و نئوکلاسیک قابل استفاده نیست.

چرا قیمت یونیت پی وی سی بالاتر است؟

تولید آن به دستگاه‌های صنعتی پیشرفته نیاز دارد. اما در مقایسه با سنگ طبیعی برای صفحه، یا در مقایسه با هزینه تعویض یک یونیت پوسیده، اقتصادی محسوب می‌شود.

آیا کابینت پی وی سی برای حمام هم مناسب است؟

بهترین گزینه برای حمام و سرویس بهداشتی است. برخلاف آشپزخانه، در این فضا کل کابینت شامل درب‌ها هم باید از پی وی سی باشد.

عمر کابینت پی وی سی چقدر است؟

در فضایی که با حرارت مستقیم درگیر نباشد، عمر بسیار بالایی دارد چون عامل اصلی خرابی کابینت، یعنی رطوبت، روی آن اثری ندارد.

آیا پی وی سی قابل بازیافت است؟

از نظر فنی بله، اما در طبیعت تجزیه نمی‌شود و زیرساخت بازیافت آن در ایران محدود است.