کابینت فلزی یکی از قدیمی‌ترین انواع کابینت آشپزخانه است که سال‌ها جای خود را به ام دی اف داد، اما در سال‌های اخیر با فناوری‌های جدید رنگ و پوشش، دوباره به بازار برگشته است.

آنچه این متریال را امروز جذاب می‌کند، دو چیز است: هزینه به مراتب کمتر برای یونیت و اسکلت کابینت، و امکان رنگ‌آمیزی مجدد که در هیچ متریال دیگری وجود ندارد. یعنی چند سال بعد می‌توانید بدون تعویض کابینت، رنگ آشپزخانه را کاملا عوض کنید.

اما استفاده از این متریال منطق خودش را دارد. در این صفحه دقیقا توضیح می‌دهیم کدام نوع ورق برای آشپزخانه مناسب است، چرا ضخامت ورق مهم‌تر از هر چیز دیگری است، و رایج‌ترین شیوه اجرای درست آن کدام است.

کابینت فلزی چیست؟

کابینت فلزی از ورق فلزی برش‌خورده و خم‌شده ساخته می‌شود که قطعات آن با جوش یا پیچ به هم متصل می‌شوند و سپس رنگ‌آمیزی می‌گردد.

در دهه‌های گذشته، این متریال پرمصرف‌ترین گزینه آشپزخانه‌های ایرانی بود. با ورود ام دی اف که تنوع طرح و رنگ به مراتب بیشتری ارائه می‌داد، کابینت فلزی به تدریج کنار گذاشته شد.

بازگشت امروزی این متریال دو دلیل دارد. اول، پیشرفت روش‌های رنگ‌آمیزی و پوشش‌دهی که باعث شده کابینت فلزی امروز از نظر ظاهری هیچ شباهتی به نمونه‌های قدیمی نداشته باشد. دوم، منطق اقتصادی ترکیب یونیت فلزی با درب متریال دیگر، که در ادامه مفصل توضیحش می‌دهیم.

کابینت فلزی در همه پلان‌ها قابل اجراست: تک‌دیواره، دو دیواره، جزیره‌دار، ال شکل، یو شکل و آشپزخانه‌های کشیده. برای مقایسه با سایر گزینه‌ها می‌توانید انواع کابینت آشپزخانه و جنس کابینت آشپزخانه را ببینید.

مشخصات فنی کابینت فلزی

انواع کابینت فلزی بر اساس جنس ورق

انتخاب جنس ورق، مهم‌ترین تصمیمی است که در این متریال می‌گیرید و مستقیما دوام و هزینه را تعیین می‌کند.

کابینت فلزی با ورق سیاه (فولاد خام)

ابتدایی‌ترین و اقتصادی‌ترین نوع کابینت فلزی. ورق فولاد بدون هیچ پوشش محافظ اضافه، که تنها لایه محافظش همان رنگ نهایی است.

مزایا: ارزان‌ترین گزینه در میان همه متریال‌های کابینت، مقاومت خوب در برابر ضربه، و امکان تعمیر و رنگ مجدد در صورت آسیب.

معایب: بیشترین احتمال زنگ‌زدگی در میان انواع ورق. اگر رنگ محافظ خراش بردارد و رطوبت به فلز برسد، خوردگی از همان نقطه شروع می‌شود و گسترش پیدا می‌کند. لبه‌های برش‌خورده هم اگر پرداخت نشوند، می‌توانند تیز و آسیب‌رسان باشند.

توصیه ما: برای فضاهای خشک و کم‌رطوبت مناسب است. برای یونیت زیر سینک و اطراف ماشین ظرف‌شویی از این نوع استفاده نکنید.

کابینت فلزی گالوانیزه

ورق گالوانیزه همان ورق فولادی است که با یک لایه روی پوشانده شده. این پوشش، فلز پایه را از تماس مستقیم با رطوبت محافظت می‌کند و مقاومت در برابر خوردگی را به شکل قابل توجهی بالا می‌برد.

مزایا: مقاومت به مراتب بهتر در برابر رطوبت نسبت به ورق سیاه، عمر مفید بیشتر، مقاومت خوب در برابر ضربه، و قابلیت تعمیر.

معایب: قیمت بالاتر از ورق سیاه. همچنین باید بدانید که گالوانیزه به معنای ضد زنگ کامل نیست. اگر لایه روی در محل برش یا خراش عمیق از بین برود، خوردگی در همان نقطه آغاز می‌شود، هرچند سرعت گسترشش به مراتب کمتر از فولاد خام است.

توصیه ما: برای آشپزخانه، گالوانیزه انتخاب منطقی‌تری از ورق سیاه است. تفاوت قیمت آن معمولا در مقایسه با تفاوت عمر مفید، ناچیز است.

کابینت فلزی استیل

استیل ضد زنگ، گران‌ترین و مقاوم‌ترین گزینه در این خانواده است.

مزایا: نیازی به رنگ‌آمیزی ندارد چون رنگ خود ورق، همان نمای نهایی است. مقاومت بسیار بالا در برابر رطوبت، حرارت و مواد شیمیایی دارد. کاملا قابل شست‌وشوست و به همین دلیل جزو متریال بهداشتی محسوب می‌شود. کاملا قابل بازیافت هم هست.

معایب: قیمت بالا که آن را برای پوشش کل آشپزخانه خانگی غیراقتصادی می‌کند. تنوع رنگ عملا صفر است چون رنگ‌پذیر نیست. مدت زمان ساخت آن هم طولانی‌تر است. نکته کمتر گفته‌شده اینکه سطح استیل اثر انگشت را به وضوح نشان می‌دهد و به تمیزکاری منظم نیاز دارد.

کاربرد اصلی: به دلیل شرایط بهداشتی، بیشتر در فضاهای تجاری و صنعتی استفاده می‌شود: آشپزخانه رستوران، کیترینگ، بیمارستان و آزمایشگاه. در آشپزخانه‌های خانگی معمولا به صورت محدود و به عنوان یک المان در سبک مدرن اجرا می‌شود، نه برای کل کابینت.

کابینت آلومینیومی

آلومینیوم نوع دیگری از کابینت فلزی است که به دلیل ساختار و کاربرد متفاوتش، جداگانه بررسی کرده‌ایم. مهم‌ترین تفاوتش این است که آلومینیوم اصلا زنگ نمی‌زند، چون در برابر اکسیداسیون رفتار متفاوتی دارد.

بیشترین کاربرد آن در ایران، فریم آلومینیومی درب کابینت و درب‌های شیشه‌خور است. جزئیات کامل را در صفحه کابینت آلومینیومی مشاهده کنید.

مقایسه انواع ورق فلزی

ضخامت ورق در کابینت فلزی

اگر فقط یک سوال بخواهید بپرسید، این را بپرسید: ضخامت ورق چقدر است؟

استحکام کابینت فلزی تقریبا به طور کامل به ضخامت ورق بستگی دارد. ورق نازک، هر چقدر هم خوب رنگ شده باشد، زیر وزن ظروف تاب برمی‌دارد، درب‌ها به مرور از تراز خارج می‌شوند و صدای باز و بسته شدن بلند می‌شود.

این دقیقا همان دلیلی است که کابینت‌های فلزی قدیمی هنوز در بعضی خانه‌ها سالم باقی مانده‌اند. آن‌ها از ورق ضخیم‌تری ساخته می‌شدند، به همین دلیل سنگین‌تر بودند اما به مراتب مستحکم‌تر.

در نمونه‌های ارزان امروزی، اولین جایی که هزینه کم می‌شود، همین ضخامت ورق است. پس هنگام مقایسه دو پیشنهاد قیمت، تا ضخامت ورق را ندانید، مقایسه‌تان بی‌معناست.

مزایای کابینت فلزی

• اقتصادی‌ترین گزینه برای یونیت. با همان بودجه، سطح بیشتری از آشپزخانه را پوشش می‌دهید.
• قابلیت رنگ‌آمیزی مجدد. مزیت منحصربه‌فرد این متریال. چند سال بعد می‌توانید با اسپری رنگ، کابینت‌ها را کاملا نو کنید بدون اینکه چیزی تعویض شود. در ام دی اف و ممبران این کار عملا ممکن نیست.
• قابلیت تعمیر و تعویض قطعه. اگر بخشی آسیب ببیند، همان قطعه ترمیم یا تعویض می‌شود بدون دست زدن به بقیه.
• تنوع رنگ بسیار بالا. با فناوری‌های رنگ‌آمیزی امروزی، تقریبا هر رنگی روی فلز قابل اجراست.
• مقاومت خوب در برابر ضربه. برخلاف ام دی اف که در برابر ضربه لب‌پر می‌شود.
• قابل استفاده به عنوان یونیت زیر درب‌های گران‌قیمت. رایج‌ترین و هوشمندانه‌ترین کاربرد این متریال.
• نصب سریع. یونیت‌های آماده فلزی در کوتاه‌ترین زمان قابل نصب هستند.
• قابلیت بازیافت کامل. فلز صد در صد قابل بازیافت است.

معایب کابینت فلزی

• احتمال زنگ‌زدگی. مهم‌ترین ضعف این متریال. اگر پوشش رنگ آسیب ببیند و رطوبت به فلز برسد، خوردگی شروع می‌شود. در ورق سیاه این ریسک بسیار بیشتر است.
• حساسیت به حرارت. فلز حرارت را سریع منتقل می‌کند، پس در مجاورت اجاق و فر رعایت فاصله و نصب عایق ضروری است.
• محدودیت در فرم و طرح. این متریال قابلیت حکاکی و ابزارخوری ندارد و معمولا به صورت یونیت‌های استاندارد عرضه می‌شود. یعنی برخلاف ام دی اف، نمی‌توانید هر فرمی را سفارشی بسازید.
• محدودیت در یراق‌آلات. نصب برخی اکسسوری‌ها و یراق‌آلات مدرن مثل ریل‌های خاص و سیستم‌های گوشه‌ای روی یونیت فلزی دشوارتر است و همیشه هم ممکن نیست.
• ایجاد صدا. لولاها و درب‌های فلزی در صورت روغن‌کاری نشدن، صدا می‌دهند. این مسئله با یراق‌آلات باکیفیت تا حد زیادی قابل حل است.
• وزن بالا در ورق ضخیم. ورق ضخیم‌تر مستحکم‌تر است اما نصب را دشوارتر می‌کند.
• لبه‌های تیز. در کارهای بی‌دقت، لبه‌های برش‌خورده پرداخت نمی‌شوند و می‌توانند آسیب‌رسان باشند.
• عدم تناسب با سبک کلاسیک. برای نمای کلاسیک و نئوکلاسیک گزینه نیست، مگر به عنوان یونیت پنهان.

کابینت فلزی زیر سینک و پیشگیری از زنگ‌زدگی

این حساس‌ترین نقطه در اجرای کابینت فلزی است و بیشترین خرابی‌ها دقیقا از همین‌جا شروع می‌شود.

بهترین راه‌حل این است که فقط یونیت زیر لگن ظرف‌شویی را از پی وی سی بگیرید. یونیت پی وی سی گران‌تر از فلزی است اما چون فقط یک یونیت است، هزینه کل را چندان بالا نمی‌برد و در عوض جلوی زنجیره خرابی را می‌گیرد.

اگر می‌خواهید همه یونیت‌ها فلزی باشند، این نکات را حتما رعایت کنید:

• دور سینک را با سیلیکون درزگیر کاملا آب‌بندی کنید
• اتصالات و شیلنگ زیر سینک را هر چند ماه یک بار بررسی کنید
• یک ورق محافظ یا کفی پلاستیکی در کف یونیت زیر سینک بگذارید
• اگر کابینت خیس شد، سریعا خشکش کنید و درب را باز بگذارید تا کاملا هوا بخورد
• در اولین نشانه لکه زنگ، همان نقطه را سمباده بزنید و رنگ محافظ بزنید. زنگ اگر رها شود گسترش پیدا می‌کند

صفحه کابینت برای کابینت فلزی

سنگ طبیعی، سنگ مصنوعی، پی وی سی، ام دی اف و چوب، همگی روی یونیت فلزی قابل نصب هستند.

در کابینت‌های فلزی قدیمی معمولا صفحه سنگی استفاده می‌شد. امروزه با توجه به تنوع گزینه‌ها، انتخاب‌های اقتصادی‌تری هم در دسترس است.

یک قاعده ساده: صفحه را با درب هماهنگ کنید نه با یونیت. اگر یونیت فلزی است اما درب‌ها ام دی اف هستند، صفحه‌ای انتخاب کنید که با درب‌ها بخواند، چون یونیت اصلا دیده نمی‌شود.

کاربردهای کابینت فلزی

• اسکان موقت و واحدهای اجاره‌ای. وقتی قرار نیست سال‌ها در فضایی بمانید، هزینه کردن برای کابینت گران‌قیمت توجیه ندارد.
• آبدارخانه اداری و فضاهای تجاری. جایی که کارایی مهم‌تر از جنبه دکوراتیو است.
• آشپزخانه رستوران و کیترینگ. به‌ویژه در نسخه استیل که کاملا قابل شست‌وشوست.
• مدارس، مهدکودک و فضاهای عمومی. مقاومت در برابر ضربه اینجا اهمیت زیادی دارد.
• بالکن، تراس، انباری و باغ. یونیت فلزی به عنوان محفظه نگهداری وسایل، نصب ساده‌ای دارد و در فضای نیمه‌باز از ام دی اف بهتر عمل می‌کند.
• بازسازی و تغییر کاربری. یونیت فلزی قدیمی را می‌توان با کمی خلاقیت به میز کار، باربیکیو یا قفسه انباری تبدیل کرد. فلز قابل برش و جوش است، پس امکان تغییر کاربری‌اش از هر متریال دیگری بیشتر است.

کابینت فلزی و گاز صفحه‌ای

هیچ محدودیتی برای نصب گاز صفحه‌ای یا رومیزی روی کابینت فلزی وجود ندارد.

فقط دو نکته: یونیت مخصوص گاز صفحه‌ای با یونیت معمولی متفاوت است و ابعادش باید متناسب با اندازه گاز انتخابی شما ساخته شود. دوم اینکه چون فلز حرارت را منتقل می‌کند، حتما در ناحیه اطراف گاز از عایق حرارتی استفاده کنید تا رنگ کابینت‌های مجاور آسیب نبیند.

مقایسه کابینت فلزی و ام دی اف

تا پیش از پیدایش کابینت ام دی اف، مدل کابینت فلزی پر مصرف‌ترین نمونه کابینت آشپزخانه بود. با روی کار آمدن ام دی اف به عنوان متریالی برای ساخت کابینت، از ارزش و اعتبار کابینت‌های فلزی کاسته شد و کم‌کم جای خود را از دست داد. کابینت ام دی اف، قیمت اقتصادی دارد اما قیمت آن از کابینت‌های فلزی بیشتر است. به همین دلیل اگر به دنبال کابینت ارزان قیمت هستید، کابینت فلزی گزینه‌ی مناسب‌تری است. در مقابل، کیفیت و زیبایی کابینت ام دی اف به مراتب بیشتر است و تنوع رنگ و مدل بسیار فراوانی دارد. کابینت ام دی اف در سبک مدرن کاربرد دارد و می‌توان طرح‌های بسیار متنوع و مختلفی را با آن اجرا کرد. این در حالی است که کابینت فلزی بیشتر به عنوان یونیت‌های از پیش ساخته در دسترس است و به همین دلیل نمی‌توان در مدل و ساخت این کابینت‌ها تنوع و سلیقه چندانی اعمال نمود.

مقایسه کابینت فلزی و چوبی

شاید قیاس کابینت فلزی با کابینت چوبی چندان مناسب نباشد؛ زیرا کابینت‌های چوبی در گروه گران‌ترین و باارزش‌ترین کابینت‌ها و کابینت‌های فلزی در گروه ارزان‌ترین مدل کابینت‌ دسته‌بندی می‌شوند. کابینت چوبی از نظر طرح و مدل بسیار گسترده است و می‌تواند در سبک‌های مختلفی از جمله سبک مدرن، سبک کلاسیک و نئوکلاسیک، سبک روستیک و … به کار رود. این در حالی است که کابینت فلزی خیلی دست ما را در انتخاب طرح و مدل باز نمی‌گذارد اما در عین حال از نظر رنگ بسیار متنوع‌تر از کابینت‌های چوبی است.

بهترین رنگ کابینت فلزی

رنگ‌پذیری و تنوع محصول در کابینت فلزی، انتخاب آن‌ها را راحت‌تر می‌نماید. از محبوب‌ترین رنگ‌های کابینت فلزی می‌توان به کابینت‌هایی با رنگ‌های روشن، مکمل و تند اشاره کرد. در گذشته، رنگ قهوه‌ای و سفید، از متداول‌ترین رنگ‌هایی بودند که در مورد کابینت‌های فلزی اجرا می‌شدند. رنگ قهوه ای نمایانگر زیبایی‌های چوبی طبیعی و رنگ سفید نماد پاکی و روشنی در آشپزخانه بود. امروزه نیز این دو رنگ از پرکاربردترین رنگ‌های کابینت فلزی هستند.  البته با توجه به سیستم رنگرزی و تکنولوژی‌های مدرن رنگ‌آمیزی، کابینت‌های فلزی از تنوع رنگ بسیار بالاتری برخوردار گشته و شما می‌توانید با توجه به سلیقه‌تان از رنگ‌های شاد، خنثی، براق، روشن و تیره برای کابینت‌ها و دکوراسیون آشپزخانه استفاده کنید. جسارت به خرج دهید و از رنگ‌های پر انرژی و زنده‌تری استفاده کنید!

نگهداری از کابینت فلزی

• سطح را با دستمال نرم و شوینده ملایم تمیز کنید، از پد ساینده استفاده نکنید چون رنگ را می‌خراشد
• آب ریخته‌شده روی سطح یا در درزها را سریع خشک کنید
• لولاها را سالی یک بار روغن‌کاری کنید تا صدا ندهند و روان بمانند
• در اولین نشانه خراش عمیق روی رنگ، همان نقطه را ترمیم کنید تا فلز در معرض رطوبت نماند
• در ناحیه اطراف اجاق، فاصله و عایق حرارتی را رعایت کنید
• هر چند سال یک بار می‌توانید کل کابینت را رنگ مجدد بزنید. این کار هم ظاهر را نو می‌کند و هم لایه محافظ را بازسازی می‌کند

چگونه کابینت فلزی باکیفیت را تشخیص دهیم؟

• ضخامت ورق را بپرسید و با دست بسنجید. درب را از گوشه فشار دهید. اگر به راحتی تاب برداشت، ورق نازک است.
• جنس ورق را صریحا بپرسید. ورق سیاه یا گالوانیزه؟ این سوال مستقیما عمر کابینت شما را تعیین می‌کند.
• نوع رنگ را بپرسید. رنگ کوره‌ای و پودری الکترواستاتیک به مراتب بادوام‌تر از رنگ اسپری معمولی است.
• لبه‌های برش را لمس کنید. لبه باید پرداخت‌شده و بدون تیزی باشد. لبه تیز نشانه بی‌دقتی در تولید است.
• محل جوش‌ها را ببینید. جوش باید تمیز و یکنواخت باشد. جوش زبر و ناهموار، هم نقطه ضعف سازه‌ای است و هم اولین محل شروع زنگ‌زدگی.
• درب را چند بار باز و بسته کنید. صدای زیاد یا مقاومت در حرکت، نشانه یراق‌آلات ضعیف یا تراز نبودن قاب است.
• داخل یونیت را نگاه کنید. رنگ باید داخل هم اجرا شده باشد. سطح داخلی خام، یعنی فلز بدون محافظ در معرض رطوبت.

سوالات متداول

آیا کابینت فلزی زنگ می‌زند؟

بستگی به نوع ورق و سلامت پوشش رنگ دارد. ورق سیاه بیشترین احتمال زنگ‌زدگی را دارد، گالوانیزه مقاومت خوبی دارد و استیل عملا زنگ نمی‌زند.

کابینت فلزی بهتر است یا ام دی اف؟

برای یونیت و اسکلت، فلز اقتصادی‌تر است. برای درب و نما، ام دی اف تنوع بسیار بیشتری دارد. بهترین انتخاب معمولا ترکیب این دو است.

آیا می‌توان کابینت فلزی قدیمی را رنگ کرد؟

بله و این مهم‌ترین مزیت این متریال است. کافی است سطح را سمباده و پاک کنید و رنگ مناسب فلز بزنید.

آیا کابینت فلزی برای زیر سینک مناسب است؟

بهترین گزینه نیست. توصیه ما این است که فقط یونیت زیر سینک را از پی وی سی بگیرید و بقیه یونیت‌ها فلزی باشند.

آیا کابینت فلزی در سبک کلاسیک قابل اجراست؟

یونیت آن بله، چون دیده نمی‌شود. اما درب فلزی قابلیت حکاکی ندارد، پس برای نمای کلاسیک باید از درب ممبران استفاده کنید.

چرا درب کابینت فلزی صدا می‌دهد؟

معمولا به دلیل روغن‌کاری نشدن لولاها یا استفاده از یراق‌آلات بی‌کیفیت. با روغن‌کاری دوره‌ای و انتخاب یراق مناسب قابل حل است.

آیا کابینت استیل برای خانه مناسب است؟

برای کل آشپزخانه خانگی معمولا نه، چون هم گران است و هم تنوع رنگی ندارد. اما استفاده محدود از آن به عنوان یک المان در سبک مدرن، نتیجه بسیار شیکی می‌دهد.